magaతెలంగాణ జనపదాలలో ‘పెద్ద ఏకాదశి’గా ప్రసిద్ధమైన చేగోళ్ల పండుగ ‘తొలి ఏకాదశి’ ప్రతియేటా ఆషాఢమాసంలోని శుక్లపక్షంలో ఏకాదశినాడు సంభవించే ఈ పర్వదినానికి ఆధ్యాత్మికంగానూ, సాంస్కృతికంగానూ, సామాజికంగానూ ఎంతో ప్రాధాన్యం ఉంది.

కాలమానాన్ని అనుసరించి దక్షిణాయాన ప్రవేశానికి ముఖద్వారంలా ఈ పండుగ కనబడుతుంది. ఈ పవిత్రదినాన మహావిష్ణువు వైకుంఠంలో పాలకడలిపై శేషతల్పంపై యోగనిద్రలోకి జారుకొంటాడని పారంపరిక విశ్వాసం.

సంవత్సరంలో రెండు అయనాలు సంభవించడం అందరికీ తెలిసిందే. ఒకటి ఉత్తరాయణం. రెండవది దక్షిణాయనం. సూర్యుడు ఉత్తరార్థగోళం వైపు వాలుతూ ప్రయాణించినంతకాలం ఉత్తరాయణంగానూ, దక్షిణార్థగోళంవైపు వాలుతూ ప్రయాణించినంతకాలం దక్షిణాయానంగానూ కాలాన్ని పరిగణిస్తారు. ఉత్తరాయణ కాలంలో దేవతలు మేల్కొని ఉంటారనీ, దక్షిణాయనకాలంలో నిద్రిస్తారనీ పురాణాలు చెబుతున్నాయి. అంటే దేవతలకు ఉత్తరాయణం పగలు వంటిది. దక్షిణాయనం రాత్రివంటిది. మనుష్యులు దేవతల అనుగ్రహంమీద ఆధారపడి ఉంటారు. తమ జీవితాలలో సంభవించే మంచి చెడులకూ, ఉత్థానపతనాలకూ, కష్టసుఖాలకూ దేవతల నిగ్రహానుగ్రహాలే కారణాలని న