palukubadi– డా|| నలిమెల భాస్కర్‌

సాధారణంగా తెలంగాణలో చాలా మంది తమ మనసులో ఏరకమైన ‘కుటిీలం’ లేకుండా మాట్లాడుతారు. ‘కడుపుల ఇసం పెట్టుకోకుంట’ పలుకరిస్తూ వుంటారు. ఎటువంటి ‘ఎడ్డిర్కం’ లేకుంట ఎదుటివారిని కదుపుతూ వుంటారు. ఇట్లా నిష్కల్మషంగా సంభాషించడం ఇక్కడి వారికి పుట్టుకతో వచ్చిన సంస్కారం. అట్లా ఆలాపించడం వీరికి యిక్కటి మట్టితో అబ్బిన సభ్యత.

తెలంగాణ మట్టి అనగానే ఏదో పులకింత, మరేదో పారవశ్యం. ఇంకేదో జలదరింపు. వేరొక గగుర్పాటు. ‘ఏక్‌ దమ్‌న పెయ్యి పొంట రోమాలు లేశి నిలవడుతయి’. నిజంగానే మట్టికి అంతటి శక్తి వుంటుందా? ఎందుకుండదు? తపస్సు చేసుకోవడానికి హిమవత్పర్వతాల దగ్గరికే ఎందుకు వెళతారు? పైగా రేవా (నర్మదా) నదీ తీరమే ఎందుకు అనుకూలం? అక్కడి మట్టి అంత పవిత్రమైనది. అక్కడి పరిసరాలు అంతటి ప్రశాంతమైనవి. మట్టిని బట్టే మనషుల అలవాట్లూ, సంస్కృతీ సభ్యతలూ, ఆచార సంప్రదాయాలూ, చరిత్రా సంస్కృతులూ… అన్నీ ఏర్పడుతాయి.

తెలంగాణ గడ్డ అతిథి మర్యాదలకు కూడా పుట్టినిల్లు. ఎందరికో నిలువనీడనిచ్చిన స్థలం యిది. తెలంగాణలో పల్లె ప్రజల పలుకు తీరు ముచ్చట గొల్పుతుంది. అప్పుడప్పుడు వాళ్ళ దీవెనల్లో ‘నీ కడుపు సల్లగుండ’, నీ కడుపునంబలి వడ’ వంటివి అలా అలవోకగా అల్కగా దొర్లుతుం టాయి. ఇక్కడ నీ కడుపు చల్లగా వుండనీ అని ‘దీవెనార్తి’ పెడుతున్నారు. అంతేగాక నీ కడుపులో అంబలి పడనీ అని ఆశీర్వదిస్తున్నారు.

తెలంగాణ ప్రజలకు లౌక్యం తక్కువ. లోపల ఒకటి పెట్టుకుని మీదికి ఒకటి మాట్లాడే సందర్భాలు చాలా తక్కువ. ఇంటికి చుట్టం వచ్చినప్పుడు ‘జెర్ర సల్లవడి పోరాదు బిడ్డా!’ అంటుంటారు. తెలంగాణలో ‘సల్లవడడం’ అంటే తినడం. ఇతర ప్రాంతాల్లో ఎండ చల్లబడడం అని అర్థం. ఇక్కడి ”చల్లవడడానికి” విశేషార్థం వుంది. మనకు కడుపులో జఠరాగ్ని వుంటుంది. పొరపాటున మనం చెడు పదార్థాలు తీసుకుంటే అది వాటి నుండి కాపాడుతుంది. పైగా జఠరాగ్ని (సైన్సులో జఠరరసం) జీర్ణక్రియను సజావుగా సాగేలాగా దోహదపడుతుంది. దాన్ని చల్లబర్చకపోతే కడుపులో మంట తయారవుతుంది. అట్లా ఏదో కొంత చల్లబర్చే పనే తెలంగాణలో ‘సల్లవడుడు’, పై పెచ్చు చల్ల తాగడం కూడా కావచ్చును. మరి అట్లా చల్లబడితే, తింటే ఏమవుతుంది? కడుపులో మంట తగ్గడమే కాకుండా శక్తి వస్తుంది. సత్తా కల్గుతుంది.

తెలంగాణలో ఒక సామెతను చూద్దాం. నాబికాడ సల్లవడితే నవాబు తోని జవాబు చెప్పవచ్చు / సవాల్‌ చెయ్యవచ్చు. అదీ సంగతి! మనుషుల బొడ్డు దగ్గర కాస్త తిండి పడిందనుకోండి, వాళ్ళు ఏకంగా రాజులు అడిగిన ప్రశ్నకు జవాబు చెప్పగలరు. పైగా వాళ్ళనే ఎదురు ప్రశ్నించగలరు. ఎందుకని? ఒకటి తిండివల్ల వచ్చిన బలం. మరోటి యిక్కడి మట్టి మహత్యం. ఇది తరతరాలుగా, ‘పిడీల్‌పిడీలుగా’ ధిక్కార చరిత్ర కల్గిన ధరిత్రి. అధికారం అనేది ఒకవేళ అది కారమై వేధిస్తుంటే తిరగబడే స్వభావం కల్గిన నేల యిది. కుక్కిన పేనులా ముభావంగా వుండిపోయే మట్టికాదు యిది. తన ప్రభావాన్ని బాగా చూపే ప్రత్యేక ప్రాంతం.

అందుకే పాల్కురికిి మార్గ సాహితీని కాదని దేశికవితలో బసవపురాణం రాశాడు. అందువల్లనే పోతన రాజుల్ని రాజులుగా కాక ‘ఇమ్మనుజేశ్వరాధములు’ అన్నారు. వాళ్లకి భాగవతం అంకితం యివ్వను గాక యివ్వను అన్నాడు. కర్ణాట కిరాతకీచకులకు అమ్మను గాక అమ్మను అన్నాడు. ఇక… తెలంగాణలోని ఆధ